महाबळेश्वर – आंबेनळी घाटात कचऱ्याचे साम्राज्य; निसर्गसौंदर्य धोक्यात

प्रतापगड वार्ताहर(टीम कृष्णकुंज न्यूज नेटवर्क )
सह्याद्रीच्या कुशीत वसलेला महाबळेश्वर हा पर्यटनाच्या दृष्टीने एक अत्यंत महत्त्वाचा भाग आहे. मात्र महाबळेश्वर ते पोलादपूर दरम्यान असलेल्या आंबेनळी घाटात सध्या कचऱ्याचे साम्राज्य पसरले असून, त्यामुळे या निसर्गरम्य परिसराचे सौंदर्य गमावत चालले आहे.
स्थानिक नागरिकांच्या आणि पर्यावरणप्रेमींच्या माहितीनुसार, घाटात वाहतूक करणारे अनेक भाजीपाला व्यापारी तसेच फळविक्रेते शिल्लक राहिलेला कचरा, फळांचे रॅपर, पुठ्ठ्याचे बॉक्स आणि पॉलिथिन थेट घाटात फेकत आहेत. विशेषतः कोकणातून महाबळेश्वरकडे येणारे विक्रेते आपली विक्री करून परत जाताना हा कचरा घाटात टाकतात.तसेच, मोठ्या प्रमाणावर येणारे पर्यटक पाण्याच्या बाटल्या, खाद्यपदार्थांचे रॅपर, प्लास्टिक वस्तू बेधडकपणे रस्त्याच्या कडेला किंवा दरीच्या कडेला फेकत आहेत. या बेजबाबदार वागणुकीमुळे घाटात ठिकठिकाणी कचऱ्याचे ढीग जमा झाले असून, तेथे दुर्गंधी पसरत आहे. या प्लास्टिक कचऱ्यामुळे वन्यजीवांच्या आरोग्यावरही प्रतिकूल परिणाम होत आहे.स्थानिक प्रशासनाची उदासीनता:घाटातील स्वच्छतेसाठी ना कोणतीही कचरा संकलन व्यवस्था आहे, ना तरी नियमित साफसफाई. काही ठिकाणी ‘कचरा टाकू नका’ अशी फलक लावले असले तरी त्यांचे कुठलेही पालन होताना दिसत नाही. स्थानिक ग्रामपंचायती, पर्यटन विभाग व वनविभाग यांच्यात समन्वय नसल्यामुळे परिस्थिती दिवसेंदिवस बिघडत चालली आहे.
पर्यावरणप्रेमींनी व्यक्त केली चिंता:
या भागातील पर्यावरणप्रेमी, सामाजिक संस्था आणि स्थानिक नागरिकांनी वारंवार घाटात होणाऱ्या कचरा प्रदूषणाविरोधात आवाज उठवला आहे. “आंबेनळी घाट हे जैवविविधतेने समृद्ध क्षेत्र आहे. येथे होणारे कचरा फेकणे थांबवले नाही, तर भविष्यात याचे गंभीर परिणाम भोगावे लागतील,” असा इशारा पर्यावरण कार्यकर्ते देत आहेत.

उपाययोजना गरजेच्या:

1. घाटात ठिकठिकाणी कचरापेट्या व सूचनाफलक बसविणे
2. सीसीटीव्ही वॉच ठेवून कचरा टाकणाऱ्यांवर दंडात्मक कारवाई
3. पर्यटक व व्यावसायिकांसाठी जनजागृती मोहीम
4. स्थानिक प्रशासन, पर्यटन विभाग व वनविभाग यांचा संयुक्त कृती आराखडा

महाबळेश्वर हे पर्यटनाचे हृदयस्थान आहे. या भागाचे निसर्गसौंदर्य टिकवून ठेवण्यासाठी सर्व स्तरांवरून प्रयत्न होणे गरजेचे आहे. अन्यथा ‘घाटातील सौंदर्य’ ही संज्ञा केवळ आठवणीत राहील.